Boğaziçi Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim
Üyesi Prof. Dr. Metin Arık, gelecekte kullanılacak “hızlandırıcıya
dayalı enerji üretme teknolojisi”nde toryumun önemli bir aktör
olacağını belirtti. Arık, “Hem patlamayan, hem atom bombası yapılamayan
bir enerji üretilecek. Tabi Türkiye’de de çok miktarda toryum rezervi
olduğu için Türkiye bu işten karlı çıkacak” dedi.Boğaziçi Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Metin Arık, “Gelecekte ‘hızlandırıcıya dayalı enerji üretme teknolojisi’ ön plana çıkacak, bu teknolojide toryum önemli bir aktör olacak ve Türkiye toryum rezerviyle bu işten karlı çıkacak” dedi.
Toryumun uranyuma benzeyen bir madde olduğunu ancak toryumun zincirleme
reaksiyon yapmadığını, toryumun dışardan nötron verildiğinde
bölünebildiğini ve hiçbir zaman ortaya daha fazla nötron çıkartmadığını
anlatan Arık, “Dolayısıyla toryumun patlama tehlikesi yok” diye
konuştu.
Metin Arık, tek başına toryumdan nükleer enerji elde
edilemediğini, toryumun bu yüzden uranyum 235 ile kullanıldığını
kaydetti. “Gerekli nötronları bir hızlandırıcıdan elde edilen
protonlarla çıkarma yöntemi” olan “hızlandırıcıya dayalı enerji üretme
teknolojisine” değinen Arık, “Bu teknolojide, Avrupa Nükleer
Araştırmalar Merkezi’nde (CERN) kullanılan parçacık hızlandırıcısının
aynısı kullanılıyor” dedi.
TORYUMDAN ENERJİ ELDE ETME
Metin
Arık, CERN’deki çalışmada, protonların kendi ağırlıklarının 10 bin
katına kadar hızlandırıldığını, toryumdan enerji elde etmek için ise bu
kadar yüksek hıza gerek olmadığını kaydetti. Arık, “Protonları
ağırlıklarının iki katı enerjisi olacak kadar hızlandırmak yetiyor.
Protonlardan nötron ise toryum bir kurşun kaba koyarak çıkarılıyor.
Protonlar kurşuna çarpıyor nötron çıkıyor. Nötronlar toryumu parçalıyor
ve enerji elde ediyoruz” diye konuştu.
Bunun CERN’de deneyinin
yapıldığını dile getiren Arık, “Buradaki bütün mesele hızlandırıcı
aletin çok pahalı olması. Dolayısıyla proton hızlandırıcı teknolojinizi
geliştirip bu işi daha ucuza mal etmeniz lazım” dedi.
Arık,
hızlandırıcının hem kullanacağı, hem üreteceği enerjinin de ucuza mal
edilmesi, bunun için birçok deney ve çalışma yapılması gerektiğini,
Avrupa’da toryum olmadığı için makinenin nükleer atıkları yaktığını
anlattı. Arık, “Fakat o nükleer atıkların yakılmasından nükleer bomba
da elde edebiliyorsunuz. Patlama tehlikesi değil herkesi
endişelendiren, tekrar atom bombası yapılacak madde üretilmesi. Ama
toryum yakılırsa bunu kontrol etmesi kolay. Hem patlamayan, hem atom
bombası yapılamayan bir enerji üretilecek. Tabii Türkiye’de de çok
miktarda toryum rezervi olduğu için Türkiye bu işten karlı çıkacak”
diye konuştu.
Cumhuriyetin ilk dönemlerinde yapılan bir takım
ölçümlere göre Türkiye’de bol miktarda toryum olduğunun tespit
edildiğini kaydeden Arık, “En son Isparta ile Antalya arasında çok saf
toryumun bulunduğunu duydum. Şu anda hiçbir şeye kullanılmadığı için
toryumun değeri sıfır. Tabi üretiliyor ama saf toryum, satıcı ve
tüketicisi az olduğu için pahalıya satılıyor” dedi.
HIZLANDIRICIYA DAYALI SİSTEMİN GELECEĞİ PARLAK Arık,
hızlandırıcıya dayalı sistemin geleceğinin parlak olduğunu,
hızlandırıcıların CERN’dekinin aksine küçük ebatta olacağını ancak
bunlardan her kasabaya bir tane kurulması gerektiğini kaydetti.
“İstanbul
gibi bir yere bunlardan onlarca lazım olacak” diyen Arık, işin çok uzun
vadeli ve zahmetli olduğunu, gerekli bilgi birikimi ve çalışma
yapılırsa yaklaşık 50 sene sonra bu teknolojinin kullanılabileceğini
söyledi.
TÜRK HIZLANDIRICI MERKEZİ PROJESİ
Devlet
Planlama Teşkilatı tarafından desteklenen “Türk Hızlandırıcı Merkezi
Projesi”nin yavaş giden bir proje olduğunu vurgulayan Arık, şu anda
binaları yapılan projede, makinelerin alınacağını ancak projede ilk
olarak proton hızlandırıcısı ve toryumu yakma deneyleri
yapılmayacağını, çalışmaların aşama aşama gideceğini bildirdi.
Türkiye’de çalışmalara ilginin arttığını da ifade eden Arık, şunları
kaydetti:
“Projenin hızlandırılması için bilgi artırımı gerekiyor.
Türkiye Atom Enerjisi Kurumu yüksek enerji fiziği konusunda gençlerin
yetişmesi için her türlü desteği vermekte. Yakın fizik dallarından da
yüksek enerji fiziğine şu anda transferler oluyor. Fizikçi sayımız
sağlıklı olarak en iyi şekilde artıyor. Hem hızlandırıcı teknolojisi
hem yüksek enerji fiziği birbirine çok yakın. Türkiye şimdiye kadar hiç
hızlandırıcı çalışması olmadığı için orada yüksek enerji fiziğinde
olduğundan daha da geri.”
Prof. Dr. Engin Arık ile birlikte 6
bilim insanının bu hızlandırıcı projesi çalışmaları için Isparta’ya
giderken uçak kazasında öldüklerini anımsatan Arık, “6 bilim şehidi
verdik artık bu dava kutsal oldu” dedi.
Bu habere sayfanızda link vermek için, aşağıdaki kodları kopyalayın ve web sayfanızın kod bölümüne yapıştırın.
Önizleme :
Nükleer enerjide toryum kullanımı Cumartesi, 04 Ekim 2008 Boğaziçi Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim
Üyesi Prof. Dr. Metin Arık, gelecekte kullanılacak “hızlandırıcıya
dayalı enerji üretme teknolojisi”nde toryumun önemli bir aktör
olacağını belirtti. Arık, “Hem patlamayan, hem atom bombası yapılamayan
bir enerji üretilecek. Tabi Türki
Arık,
hızlandırıcının hem kullanacağı, hem üreteceği enerjinin de ucuza mal
edilmesi, bunun için birçok deney ve çalışma yapılması gerektiğini,
Avrupa’da toryum olmadığı için makinenin nükleer atıkları yaktığını
anlattı. Arık, “Fakat o nükleer atıkların yakılmasından nükleer bomba
da elde edebiliyorsunuz. Patlama tehlikesi değil herkesi
endişelendiren, tekrar atom bombası yapılacak madde üretilmesi. Ama
toryum yakılırsa bunu kontrol etmesi kolay. Hem patlamayan, hem atom
bombası yapılamayan bir enerji üretilecek. Tabii Türkiye’de de çok
miktarda toryum rezervi olduğu için Türkiye bu işten karlı çıkacak”
diye konuştu.
Ilk Yorumu Ekle
Yazara E-Posta Atin