İstanbul Teknik Üniversitesinden (İTÜ) 6 öğrenci, Türkiye'de
hidrojen enerjili yakıt pili sistemi ile hareket edecek “İstiklal” adlı
ilk teknenin yapımı için proje hazırladı.
İTÜ Gemi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğrencileri Murat Gürhan ve
Tuğrulhan Ateş ile aynı üniversitenin Kontrol Mühendisliği Bölümü
öğrencileri Burak Gülseren, Emre Tekeli, Kimya Bölümü öğrencisi Ece
Ülgen ve Makine Mühendisliği Bölümü öğrencisi Mehmet Akif Ceylan,
Türkiye'nin hidrojen enerjili yakıt sistemi ile çalışan ilk teknesini
yapmak için çalışma başlattı. Bu çalışmalar sonucu hazırlanan
projelerini tamamlayan öğrenciler, teknenin yapım aşamasına geldi.
Proje
sorumlularından Murat Gürhan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu
tekneyi yapma fikrinin üniversitedeki arkadaşları ile sohbet ederken
ortaya çıktığını anlatarak, şunları söyledi:
“Projeye geçen yıl
Kasımda başladık. Dedik ki 'madem tekne suda gidiyor, hidrojenli yakıt
sistemi için sudan hidrojeni ayrıştırarak yararlanabilir miyiz?'
Araştırdık, baktık ki hidrojeni ayrıştırma sistemi hem maliyetli hem de
hacmi çok büyük. Yani yeterli hidrojeni almamız için kuracağımız
sistemin hacmi, tekneden daha büyük. Bunun üzerine bu projeyi
sadeleştirdik ve sadece yakıt pili ve basınçlı tüplerde dışarıdan
alacağımız hidrojeni kullanarak hidrojenli yakıt pili sistemiyle
tekneyi sevk edebileceğimiz bu projeyi düşündük.”
Araştırmalarını bu
yönde yoğunlaştırdıklarını ifade eden Gürhan, “Danışman hocalarımızın
da desteğiyle hidrojenli yakıt pili sistemi ile çalışan teknenin bir
tasarımını ortaya çıkardık. Sonra bu tasarımı defalarca inceleyip
hatalarımızı giderdik ve sonunda 'İstiklal' adını verdiğimiz teknenin
son tasarımı ortayı çıktı” dedi.
TÜRKİYE'DEKİ İLK TEKNE OLACAK
Projede, üniversitedeki eski ve yeni fakülte dekanları ile diğer
hocalarının kendilerine hem tasarım hem de diğer konularda destek
verdiğini anlatan Gürhan, “İlk düşündüğümüz projede, bir tekne
yapıyorsun ve denize indikten sonra hiç yakıt ikmali yapmıyorsun.
Çürüyene kadar gidecek bir tekneydi. Ancak araştırınca bu fikirden
vazgeçtik” diye konuştu.
“İstiklal” adlı teknede ise hidrojen
sistemini yurt dışından alacaklarını, geri kalan bütün sistemi
Türkiye'de üreteceklerini belirten Gürhan, “Örneğin, teknenin tasarımı
bize ait. Tekne Türk tersanelerinde üretilecek. Teknenin elektrik
sistemi, motor sürücüsü gibi parçaları bizim elektrik ekibimiz
tarafımızdan tasarlanıp üretilecek. Yani sistem özgün bir sistem
olacak. Tekne bittiğinde hidrojen enerjili yakıt pili sistemi ile
çalışan Türkiye'deki ilk tekne olacak” dedi.
Teknenin projesinin
tamamlanarak yapım aşamasına gelindiğini kaydeden Murat Gürhan,
teknenin inşası için hem maddi hem de teknik açıdan kendilerine
danışmanlık yapılması konusunda sponsora ihtiyaç duyduklarını bildirdi.
Gürhan,
sponsor olmaları için öncelikle Gemi Mühendisleri Odası ile
görüştüklerini ve yetkililerin özellikle teknenin teknik açıdan
incelenmesinde yardımcı olduğunu ifade etti. Gürhan, şöyle devam etti:
“Şimdiye
kadar kendilerinden bu teknik danışmanlığı gördük. Ayrıca teknenin
yapılacağı tersaneyi bulmada yardımcı olacaklar. Onun haricinde
görüştüğümüz birkaç firma var. Bunlar da hidrojen sistemini komple
karşılayacak. Prensipte anlaştık, ancak henüz kesin bir şey yok. Geriye
tekne üretimi kalıyor. Öncelikle bir tersane ile anlaşırsak gerisi
çorap söküğü gibi gelecek.”
CASUS TEKNE
Çevre
dostu hidrojenli yakıt sisteminin birçok araçta kullanılabileceğini
belirten Gürhan, hidrojen enerjili yakıt pili sistemiyle çalışan
teknenin elektrik motoru ile gitmesi dolayısıyla sessiz olduğunu
anlattı. Gürhan, sessizliği açısından ve gerekli yapısal
değişikliklerle eklerin gerçekleştirilmesiyle teknenin casus amaçlı
kullanılabileceğini de ifade etti.
ÇEVRE DOSTU
Yüksek
performans sağlayan hidrojenin, güneş ve rüzgar gibi temiz enerji
kaynaklarından elde edilmesi halinde tamamen çevre dostu olduğunu
bildiren Gürhan, “Bu kaynaklar yakıt pillerinde kullanılırsa ortaya
ısı, su ve elektrik enerjisi çıkıyor. Haliyle çevreye hiçbir zararı
yok. Gayet temiz bir enerji” dedi.
Bu yakıt sistemini, araçlarda
kullanılan diğer yakıt sistemlerinden ayıran en önemli özelliğin,
atıksız, temiz ve sessizliği olduğunu söyledi.
Gürhan, Türkiye'de
hidrojen elde edilebilecek hidrojen sülfür ve bor gibi kaynakların
bulunduğuna işaret ederek, bu kaynaklardan yararlanılabileceğini
vurguladı.
Murat Gürhan, Türk milletinin bir karış toprak için
oldukça çok kan döktüğünü anlatarak, “İstiklal, yani bağımsızlık; Türk
milletinin vazgeçilmez bir parçası... Bir karış toprak için o kadar kan
döküldü. Biz böyle bir milletin evlatları olduğumuz için tekneye
'İstiklal' adını verdik. İstiklal'in bir diğer anlamı da hidrojen
enerjisi ile biz artık petrole bağımlı olmayacağız, özgür olacağız”
şeklinde konuştu.
Murat Gürhan, “Bildiğim kadarıyla Türkiye'de
hidrojenle çalışan tekne yok. Bu tekne, yapımı tamamlandığında
Türkiye'nin hidrojenle çalışan ilk teknesi olacak. Bu tekneyi
Üsküdar-Beşiktaş arası sefer yapan deniz taksi olarak da düşündük. Bu
açıdan Asya ile Avrupa arasında sefer yapan ilk hidrojen teknesi
olacak” dedi.
TEKNİK ÖZELLİKLERİ
Teknenin,
deniz taksi ya da Haliç'te turistik amaçlı gezinti teknesi olarak
kullanılabileceğini ifade eden Gürhan, “İstiklal hem görsel hem de
teknik açıdan problemi olmayan bir tekne” diye konuştu. İstenilmesi
halinde teknenin kapasitesinin arttırılabileceğini söyleyen Gürhan,
“Teknenin içi çok rahat. Yaklaşık 10-12 knot arasında bir hız yapacak.
Zaten İstanbul Boğazı'nda da bildiğim kadarıyla hız sınırı 10 knot. Yani tekne özellikle turistik amaçlı geziler için normal hıza sahip” dedi.
ÇALIŞMA SİSTEMİ
Hızlı
feribotlar gibi katamaran bir tekne olan “İstiklal”in çalışma
sisteminde, metal hidrür tüplerinde depolanan hidrojenden yakıt pili
sayesinde elde edilen elektrik enerjisi önce akülere depolanıyor.
Ardından bu aküdeki enerji ile çalışan elektrik motoru sayesinde tekne
hareket ediyor.
Bu sistemle giden “İstiklal”, 6,70 metre boyunda
ve 3 metre eninde olacak. Kaptan dahil 5 kişi kapasiteli tasarlanan
“İstiklal”, sessizce hareket
edeceği için gürültü kirliliği yapmayacak.
Projenin
danışmanlığını, aralarında İTÜ Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri
Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ali İhsan Aldoğan'ın da bulunuğu 9 öğretim
üyesi yapıyor.
|