Bu süreç Türkiye'de yaklaşık 3 bin 500 firmayı ve 15 milyar dolarlık bir ticareti kapsıyor. AB'ye kimyasal ürün ihraç eden firmalara ek maliyetlerin de ötesinde tüzük adeta AB kapılarını Türk ihracatçıya kapatıyor.  

FİRMALARIN YÜZDE 70'İ HAZIRLIK YAPMADI

Reach Tüzüğü AB pazarına 1 tondan fazla ihracat yapan her firmayı etkiliyor. 2008 yılı sonu itibariyle bu şekilde faaliyet gösteren 3 bin 500 firma bulunuyor. Bunlardan 800’ü doğrudan diğerleri dolaylı olarak bu uygulamadan etkilenecek, maliyetleri artacak, çünkü her ihracatçı ve ithalatçı için ön kayıt bürosu, işlem süresi ve kayıt sürecinde test bedeli var. Bunların hepsi maliyet kalemi olarak ihracatçıyı vuracak. İhracatçı firmalar, AB'ye olan bu ihracatlarının etkilenmemesi için 30 Kasım 2008'e kadar bu dönemde ihraç edecekleri ya da etmeyi planladıkları bütün ürünleri ön kayıtta bitirmek zorunda. Aksi takdirde ön kayıt yaptırmayan firmaların AB'ye olan ihracatları ocak 2009 tarihinden itibaren tamamen kesilecek. Edinilen bilgiye göre, bu başvuruyu henüz risk gurubunda yer lan firmaların sadece yüzde 30’u gerçekleştirdi.

İMMİB: "MİLYAR DOLARLIK PAZARI KAYBEDEBİLRİZ"

Öte yandan İstanbul Maden ve Metal İhracatçı Birlikleri (İMMİB) yetkilileri ise konuyla ilgili şu bilgileri verdi: "2009 yılı ocak ayından itibaren AB'ye yapılacak ihracat engelleyecek bir yönetmelik değişikliği yapıldı. Yani Avrupa tüm kimya sektörünü sil baştan yeniledi. Şimdi de bu yeniliklere tüm firmaların uymasını istiyor. Türk firmaların da bu konuda acele etmesi ve mutlaka ön kayıt yaptırması gerekiyor. Birçok  firma konunun öneminin farkıunda değil. Eğer hızlı davranılmazsa 10 milyar dolarlık ihracat durabilir"

Diğer taraftan bu konuyu yakında takip eden firmalar da oldukça rahatsız. Leydi Kozmetik Genel Müdürü Cem Bayraktar'a göre bu süreç tüm firmalara ek maliyet getirecek. Kendilerinin tüm gereken kuralları seminerlere katılarak öğrendiklerini ve uyguladıklarını anlatan Bayraktar şunları söylüyor: "Yutdışından hammadde alan ve sonrasında AB'ye ihracat yapan firmalar bu ürünlerin daha önce kayıt edilmesinin garantisini almış olması lazım.. Aksi takdierde AB'ye ihracat yapamazlar. Bir çok firma genelde bu konuya duyarsız. Son 20 güne girildi. Ön kayıt yaptırmayan firmaların AB ile ihracatı bitecek"

FORMÜLLERİ KAPTIRMA TEHLİKESİ

Bu arada yasa çerçevesinde kimya firmalarının formüllerini kaptırma riski de bulunuyor. Bu amaçla Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) ve İMMİB kanalıyla REACH Global Services adlı Brüksel merkezli bir şirket kuruldu. İstanbul ve Helsinki'de şubeleri olan temsilcilik firması ile irtibata geçilmesi ile hem ön kayıt ücretlerinden hem de gizli ürün formüllerinin ortalığa saçılmasının önüne geçiliyor.

15 MİLYAR DOLARLIK PAZAR

Türk kimya sektörünün 2007 yılında 10,4 milyar dolar ihracat gerçekleştirdi. 2008 yılı Ocak-Haziran döneminde kimyevi madde ihracatının yüzde 51,5'lik artışla 7,2 milyar dolara ulaştı. Bu sene kimya sektörü toplam ihracatının 15 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

REACH NEDİR? 

REACH, Avrupa Birliği’nde kimyasallara ilişkin mevcut bir çok mevzuatı tek bir çatı altında toplayan bir AB Tüzüğü. REACH, (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals) kimyasalların kaydı, değerlendirilmesi, izni ve kısıtlanması anlamına geliyor. Kimya sektörünü denetim altına almayı hedefleyen AB bu yasayı 2007 yılında çıkardı ve Türkiye'ye de bir yıl süre vermişti.