8 Nisan 2010 tarihinde İngiltere’nin en çok satan gazetelerinden The Independent’in internet sitesinde Amerikan, İngiliz ve İtalyan bilim adamlarının gazeteye bir mektup göndererek bebek biberonları ve bebek mamalarının ambalajlarında kullanılan plastiklerde Bisfenol-A kullanımının yasaklanması konusunda çağrısında bulunduğu yazıyordu.

Bisfenol-A konusunda yazmayalı epey süre oldu. Geçenlerde bu konu ile ilgili elime bir haber geçince bunu bu haftasonu siteye taşımaya niyetlenmiştim. Evet, aslında bu hafta yazmak istediğim Danimarka’nın Bisfenol-A kullanımını yasaklamış olması ve bu konuda yasak getiren ilk Avrupa ülkesi olması idi. Danimarka’nın ulusal gıda enstitüsü diyebileceğimiz “DTH FOOD” ise bu kapsamda Bisfenol-A’nın gıda maddelerine migrasyonunun incelenmesi üzerine bitiş tarihi 31.12.2010 olarak planlanan bir proje başlatmış.

Önceki yazılarımızda Bisfenol-A kullanımının Kanada’da yasaklandığını zaten sizlere aktarmıştık. Son zamanlarda öğrendik ki Amerika’da da üç eyalet bebek biberonlarında Bisfenol-A kullanımını yasaklamış. Fransa parlemantosunda ise Bisfenol-A içeren plastiklerin yasaklanması için sunulan öneri değerlendirme aşamasında.

Dönelim The Independent’in haberine. Anladığım kadarı ile konusunda otorite sayılabilecek bu bilim adamları Bisfenol-A’nın insan sağlığına zararları ile ilgili 4 tane daha bilimsel makale yayımlanınca artık İngiliz Hükümeti’ne açık çağrıda bulunmanın vakti gelmiş diye düşünmüşler.

Neymiş bu 4 yeni makale?

Birincisi Amerika’da bir üniversitede yapılan ve Bisfenol-A’nın erkek sağlığı üzerine negatif etkilerini incelemiş. Diğer bir makale ise İtalya’da fareler üzerinde yapılmış ve yine Bisfenol-A’nın fareler üzerindeki negatif etkilerini incelemiş. Üçüncü makale ise yine Amerika’dan ve daha önce Bisfenol-A’nın düşük dozlarda insan sağlığına etkisinin olmadığını savunan iki farklı makalenin eleştirisini yapmış. Sonuncusu ise Yeni Zellanda’da yapılmış ve Bisfenol-A’nın çok düşük dozlarda olsa bile insan plezentasına geçebildiğini ve bunun çocuklar üzerine etkilerini incelemiş.

Konu ile ilgili 2010 yılı içerisinde yeni hangi makaleler yayımlanmış diye şöyle bir bakınca yine ürkütücü sonuçlar buluyoruz.

Bisfenol-A ile kalp krizi ilişkisi hakkında yayımlanmış yeni bir makaleye, dünyanın en iyi üniversitelerinden ETH Zurich’de yapılan ve bebeklerin Bisfenol-A içeren biberonlar nedeni ile daha çok Bisfenol-A’ya maruz kaldıklarını anlatan makaleye, Bisfenol-A ile farelerdeki astım ilişkisine  , Bisfenol-A’nın bağırsak fonksiyonları üzerine etkisini anlatan makaleye  ve bunun gibi birçok bilimsel çalışmanın sonuçlarına ulaşabilirsiiz.

Bilim camiasındaki bu gelişmelere paralel olarak endüstri de tavrını ve gardını eş zamanlı olarak alıyor. Bazı firmaların  Bisfenol-A’nın düşük dozlarda insan sağlığına zararlı olmadığını ıspatlamak için yapılan bilimsel deneyleri ve çalışmaları fonlaması yanı sıra bazı firmalar da Bisfenol-A içeren ürün üretmeyeceklerini müşterilerine duyurmaya başladılar. Nalgene, WallMart ve Toy’R’Us’ın artık Bisfenol-A içeren ürünleri satmayacağını zaten önceki yazılarımızda yazmıştık. Şimdi ise birçok bebek biberonu üreticisi Bisfenol-A içeren bebek biberonu üretimini durdurup, Bisfenol-A içermeyen diğer polimer malzemelerden biberon üreteceklerini açıklamışlar 

Dünya genelinde gidişatı özetlersek;

-        Her geçen gün Bisfenol-A içeren plastiklerin insan sağlığına negatif etkilerini inceleyen çalışmaların sayısı artıyor

-        Önce Kanada, sonra Amerika’da üç eyalet ve son olarak Avrupa’da da Danimarka Bisfenol-A içeren bebek biberonu ve bebek maması ambalajlarının kullanımını yasakladı, Fransa ise sırada ve meclis kararının çıkmasını bekliyor. İngiltere’nin ise gündemine şu günlerde yine çok yoğun olarak bu mesele girdi..

-        Birçok global bebek biberonu üreticisi Bisfenol-A içeren ürünlerden vazgeçti. Bazıları piyasaya Bisfenol-A içermeyen ürünlerini sundu bile. İnternette bu ürünlerden birisinin Türkiye pazarına da girdiği yazıyor.

Bizim ülkemizde durum ne acaba?

Bu haftasonu itibari ile alışveriş merkezlerinde Bisfenol-A içeren polikarbonattan imal bebek biberonların çatır çutur satıldığını gördüm. Mağazalardaki çalışan arkadaşlar ise Bisfenol-A deyince tabiri caiz ise insanın suratına bön bön bakıyorlar.

İnternette Türkçe arama yaptığımda Sağlık Bakanlığı’nın konu hakkında bir açıklama yaptığını okuyorum. Ancak bu açıklamayı Sağlık Bakanlığı’nın resmi web sitesinde bulamadım. Gerçi bulsam da bir şey değişmeyecek, zira kullanıcıya “aldığınız ürünün etiketine dikkat edin, çakma ürünler almayın”  demeye getiren bir açıklama.

İnternetin Türkçe kaynaklarında ilginç bir açıklama da okudum bu arada. “PROFESYONEL BİR BABA'DAN ANNELERE” köşesindeki “Biberonlarda Bisfenol A (BPA) tehlikesi!” başlıklı yazısında yazarımız “Ama  benim takıldığım nokta, bu haberi hiç araştırmadan, irdelemeden, cahilce, felaket tellallığı yaparak Türk insanına, sanki başka bir şey varmış gibi sunanlar” demiş… Tabi ki üstümüze alınmıyoruz.

Evet, bu konuda en ciddi çalışmayı PAGEV yapmış görünüyor. Eskiden olduğu gibi Bisfenol-A içeren plastiklerden insan vücuduna geçen Bisfenol-A miktarının insan sağlığına zarar veremeyecek boyutta olduğunu savunuyorlar. Türk  Plastik  Sanayicileri  Araştırma,  Geliştirme  ve  Eğitim  Vakfı olarak gazetelerin birinde çıkan bir yazıya cevaben, yazarın sahibine gönderdikleri metni web sitelerinde yayımlamışlar, buradan okuyabilirsiniz 

Takip ediyorum, gelişmeleri sizinle paylaşacağım. Değerli yorumlarınızı okumaktan mutluluk duyarım.

Sağlıcakla

Kaynaklar;

Denmark bans bisphenol A in food packaging for young children

Bisphenol A migration into foodstuffs and food simulants

Scientists call for ban on danger chemical

Association of Urinary Bisphenol A Concentration with Heart Disease: Evidence from NHANES 2003/06

Babies absorb the most bisphenol A

Maternal Bisphenol A Exposure Promotes the Development of Experimental Asthma in Mouse Pups

Bisphenol-A affects intestinal function, scientists find

Investigation: Scandal of danger chemical in baby bottles

Biberonlarda Bisfenol A (BPA) tehlikesi!

Türk Plastik Sanayicileri Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Vakfı

 Polikarbonat Şişelerden Bisfenol A Salınımı ve Sağlığımız

Bisfenol-A Salınımı ve Sağlığımız-2

Bisfenol A ve Sağlığımız 3: Hikayenin Sonu

Bisfenol-A Konusunda Güncel GelişmelerBisfenol A ; Kalp Krizi Riski, Diabet ve Karaciğer Sorunları

Polikarbonat Şişe Kullananların İdrarlarındaki Bisfenol-A Miktarı 3 Kat Artıyor